Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), Türkiye’de insansız hava araçlarının (İHA) güvenli ve yasal olarak uçurulmasını sağlamak için uçuş izin süreçlerini düzenlemektedir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), insansız hava araçlarını (İHA) teknik özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre ağırlık sınıflarına ayırmıştır. Bunlar: İHA-0, İHA-1, İHA-2 ve İHA-3 olarak tanımlanır.
- İHA Sınıfları ve Tanımları
| Sınıf | Ağırlık Aralığı | Açıklama |
| İHA-0 | 500 gr – 4 kg | En küçük ve hafif İHA’lar. Hobi amaçlı kullanım yaygındır. Uçuş izni gerekmez. |
| İHA-1 | 4 kg – 25 kg | Ticari ve hobi amaçlı kullanımda yaygın. Kayıt ve uçuş izinleri gereklidir. |
| İHA-2 | 25 kg – 150 kg | Profesyonel, ticari ve endüstriyel kullanıma uygun büyük İHA’lar. İzin süreçleri detaylıdır. |
| İHA-3 | 150 kg ve üzeri | Çok büyük ve genellikle askeri veya endüstriyel amaçla kullanılır. Özel izinler zorunludur. |
- İHA Sınıflarına Göre Kurallar
İHA-0 (500 gr – 4 kg)
- Amaç: Hobi ve eğlence amaçlı kullanılır.
- Kayıt Zorunluluğu: Kayıt gerekmez.
- Uçuş İzni: Yerleşim yeri dışında ve kısıtlı bölgeler dışında uçuş için izin gerektirmez.
- Yükseklik Limiti: 120 metre (400 feet).
- Örnek: Küçük oyuncak drone’lar.
İHA-1 (4 kg – 25 kg)
- Amaç: Hobi, ticari ve eğitim amaçlı kullanılır.
- Kayıt Zorunluluğu: SHGM sistemine kayıt zorunludur.
- Uçuş İzni: Yerleşim yeri, kalabalık alanlar ve kısıtlı bölgelerde uçuş için izin alınmalıdır.
- Pilot Gereksinimi: İHA pilot lisansı zorunludur.
- Örnek: Kamera taşıyan ticari drone’lar.
İHA-2 (25 kg – 150 kg)
- Amaç: Ticari, endüstriyel ve profesyonel amaçlı kullanılır.
- Kayıt Zorunluluğu: SHGM’ye kayıt zorunludur.
- Uçuş İzni: Her uçuş için izin alınması zorunludur.
- Pilot Gereksinimi: Ticari İHA pilot lisansı gereklidir.
- Örnek: Büyük tarım drone’ları veya ağır yük taşıyan İHA’lar.
İHA-3 (150 kg ve üzeri)
- Amaç: Genellikle askeri veya büyük ölçekli endüstriyel operasyonlarda kullanılır.
- Kayıt Zorunluluğu: SHGM’den özel izin ve onay süreçleri gereklidir.
- Uçuş İzni: Her uçuş için detaylı izin ve uçuş planı gereklidir.
- Pilot Gereksinimi: Özel yetkilendirme gerektirir.
Türkiye’de İHA’ların güvenli ve yasal kullanımı için SHGM tarafından belirlenen bu sınıflandırma, ağırlıklarına ve kullanım amaçlarına göre farklı kuralları beraberinde getirir. Bu nedenle İHA kullanmadan önce sınıfınızı belirleyip ilgili kayıt ve izin süreçlerini tamamlamanız önemlidir.
- İHA Kayıt Süreci
Türkiye’de 500 gram ve üzeri ağırlığa sahip İnsansız Hava Araçlarının (İHA) SHGM sistemine kaydedilmesi zorunludur.
Gerekli Belgeler:
- Kimlik Belgesi: T.C. kimlik kartı veya pasaport.
- İHA’ya Ait Bilgiler:
- Marka ve model,
- Seri numarası,
- Ağırlık bilgisi.
- Satış veya Fatura Belgesi: İHA’nın satın alındığını gösteren belge.
- Sorumlu Pilot Bilgileri:
- Pilotun SHGM sisteminde kayıtlı olması,
- Pilot lisans veya sertifika bilgisi (varsa).
Süreç:
- SHGM Kayıt Sistemi Üzerinden Başvuru:
- https://iha.shgm.gov.tr adresine giriş yapılır.
- Kullanıcı hesabı oluşturulur.
- İHA’ya ait bilgiler sisteme girilir ve talep edilen belgeler yüklenir.
- Belgelerin İncelenmesi: SHGM, başvuruyu değerlendirir ve uygun görülmesi durumunda İHA’yı sisteme kaydeder.
- Kayıt Onayı: Kayıt onaylandıktan sonra İHA, uçuş izni başvurularında kullanılabilir.
- İHA Devir Süreci
İHA sahipliğinin başka bir kişiye devredilmesi durumunda kayıtlı bilgilerin SHGM sisteminde güncellenmesi gerekir.
Gerekli Belgeler:
- Devir Dilekçesi: İHA sahibi tarafından hazırlanır ve imzalanır.
- Devir Alan Kişinin Kimlik Bilgileri: T.C. kimlik kartı veya pasaport fotokopisi.
- Fatura veya Devir Belgesi: İHA’nın devredildiğine dair resmi belge.
Süreç:
- Sisteme Giriş: Mevcut İHA sahibi, https://iha.shgm.gov.tr sistemine giriş yapar.
- Devir İşlemi: “İHA Devir Talebi” bölümünden alıcı bilgileri girilir ve gerekli belgeler yüklenir.
- Onay Süreci: SHGM, belgeleri inceleyip devri onaylar.
- Yeni Sahiplik: İHA, yeni sahibi adına sisteme kaydedilir.
- İHA Uçuş İzni Süreci
İHA ile özellikle yerleşim yerlerinde, kalabalık alanlarda veya yasaklı/kısıtlı bölgelerde uçuş yapacak olanların SHGM’den uçuş izni alması zorunludur.
Gerekli Belgeler:
- Uçuş İzni Başvuru Formu: SHGM sistemi (https://iha.shgm.gov.tr ) üzerinden doldurulur.
- İHA Kayıt Belgesi: İHA’nın SHGM sistemine kayıtlı olduğuna dair belge.
- Pilot Lisansı/Sertifikası: Uçuşu gerçekleştirecek pilotun SHGM’den alınmış lisansı.
- Uçuş Planı:
- Uçuş yeri (koordinatlar),
- Tarih ve saat aralığı,
- Uçuş irtifası.
- Gerekli İzinler:
- Askeri bölgeler için Genelkurmay Başkanlığı izni,
- Emniyet bölgeleri için ilgili birimlerden izinler,
- Özel mülk üzerinde uçuş için mülk sahibinin onayı.
Süreç:
- Başvuru Yapılması:
- https://iha.shgm.gov.tr adresinden uçuş izni başvurusu yapılır.
- Belgelerin Yüklenmesi: Gerekli belgeler sisteme yüklenir.
- Değerlendirme: SHGM, başvuruyu değerlendirir ve uygun bulması halinde uçuş iznini onaylar.
- Onay ve Uçuş: Onaylanan izin belgesi ile uçuş gerçekleştirilir.
Önemli Hususlar :
- Uçuş izinleri, uçuş tarihinden en az 5 gün önce başvurularak alınmalıdır.
- Yerleşim yerlerinde uçuş yaparken dikkat edilmesi gereken yükseklik limitleri ve yasaklı bölgeler mutlaka kontrol edilmelidir.
- Kısıtlı Hava Sahaları: Askeri bölgeler, havaalanı çevreleri ve kritik altyapılar üzerinde uçuş yasaktır.
- SHGM, izinsiz uçuş yapanlara idari para cezası uygulayabilir.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü İrtibat Bilgileri
Adres: Gazi Mustafa Kemal Bulvarı No: 128/A 06570 Maltepe / ANKARA
Telefon: +90 (312) 203 60 00
Faks: +90 (312) 212 46 84
E-Posta: sivilhavacilik@shgm.gov.tr
Web Sitesi: https://www.shgm.gov.tr
İHA Kayıt ve Uçuş İzin Sistemi: https://iha.shgm.gov.tr
Sedat BAKICI 